इजरायल-अमेरिका र इरानबीचको युद्ध ६ दिनमा प्रवेश: १ हजारभन्दा बढीको मृत्यु, क्षेत्रीय संकट गहिरियो

काठमाण्डौ । इजरायल र अमेरिकाले इरानविरुद्ध संयुक्त आक्रमण सुरु गरेको ६ दिन बितिसक्दा मध्यपूर्व क्षेत्रमा ठूलो मानवीय तथा आर्थिक क्षति पुगेको छ। फेब्रुअरी २८, २०२६ मा सुरु भएको यो द्वन्द्व अब अनिश्चितकालीन युद्धको रूप लिइसकेको छ।

इरानमा मात्रै १,०४५ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ भने लेबनानमा ६० भन्दा बढी, इजरायलमा करिब ११, जोर्डनमा ५, कुवेतमा ४, यूएईमा ३ तथा बहरेन र ओमानमा १-१ जनाको ज्यान गएको विभिन्न स्रोतले जनाएका छन्। अमेरिकी सेनाका ६ जवान पनि इरानी आक्रमणमा मारिएका छन्।

यस युद्धको सबैभन्दा ठूलो घटना इरानी सर्वोच्च नेता आयतोल्लाह अली खामेनेईको हत्या हो, जसले इरानको नेतृत्व संकट निम्त्याएको छ। खामेनेईको अन्त्येष्टि कार्यक्रम पनि स्थगित गरिएको छ। अमेरिकी र इजरायली आक्रमणले इरानको आन्तरिक सुरक्षा निकाय, बासिज बलका भवनहरू, वायु रक्षा प्रणाली, ड्रोन बेस तथा कोम शहरमा रहेको सर्वोच्च नेताको उत्तराधिकारी छनोट गर्ने क्लेरिक प्यानलको सुविधा पनि नष्ट गरेको छ।

इरानले जवाफी हमला गर्दै बहरेन, कुवेत र इजरायलमा रहेका अमेरिकी आधारहरूमा मिसाइल प्रहार गरेको छ। हर्मुज स्ट्रेटमा एक कार्गो जहाजमा मिसाइल आक्रमण भएपछि आगलागी भएको छ। अमेरिकी पनडुब्बीले भारतीय महासागरमा इरानी युद्धपोत डुबाएको छ, जसमा ८७ शव फेला परेका छन्।

यस युद्धले क्षेत्रीय अर्थतन्त्रलाई ठूलो धक्का दिएको छ। हर्मुज स्ट्रेटबाट ट्यांकर ट्राफिक ९० प्रतिशत घटेको छ, जसले विश्वव्यापी कच्चा तेलको मूल्य आकाशिएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय ढुवानी पूर्ण रूपमा प्रभावित भएको छ भने मध्यपूर्वमा लाखौं यात्रु अलपत्र परेका छन्।

अमेरिकी रक्षा मन्त्रीले यो अभियानको कुनै निश्चित समयसीमा नभएको बताउँदै ३, ६ वा ८ हप्तासम्म चल्न सक्ने संकेत गरेका छन्। इजरायली रक्षा मन्त्रीले यो आक्रमण मूल रूपमा जुन २०२६ मा गर्ने योजना रहे पनि विशेष परिस्थितिमा फेब्रुअरीमै सुरु गरिएको बताए।

लेबनानमा इजरायलले हिजबुल्लाहविरुद्ध आक्रमण तीव्र बनाएको छ भने इरानले क्षेत्रका सबै सैन्य तथा आर्थिक पूर्वाधार नष्ट गर्ने धम्की दिएको छ। विशेषज्ञहरूले यो द्वन्द्व थप फैलिन सक्ने चेतावनी दिएका छन्।

यो युद्धले मध्यपूर्वको शान्ति र विश्व अर्थतन्त्रमा गम्भीर असर पारिरहेको छ। स्थिति अझै तनावपूर्ण रहेको छ।