अमेरिकाद्वारा इरानमाथि नयाँ कडा आर्थिक प्रतिबन्ध, इरानका ५० भन्दा बढी संस्था र जहाजमाथि अमेरिकी कारबाही

काठमाण्डौं । अमेरिकाले इरानमाथि आर्थिक दबाब थप कडा बनाउँदै उससँग सम्बन्धित वित्तीय सञ्जाल, फ्रन्ट कम्पनीहरू तथा तेल ढुवानी गर्ने जहाजहरूलाई लक्षित गर्दै नयाँ चरणको प्रतिबन्ध घोषणा गरेको छ।  

अमेरिकी अधिकारीहरूले यस कदमलाई इरानको अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबन्ध छल्ने क्षमता कमजोर पार्ने र अवैध आर्थिक गतिविधि नियन्त्रण गर्ने प्रयासका रूपमा व्याख्या गरेका छन्।

अमेरिकी अर्थ मन्त्रालयअन्तर्गतको विदेशी सम्पत्ति नियन्त्रण कार्यालय (ओएफएसी) ले सार्वजनिक गरेको नयाँ प्रतिबन्ध सूचीमा ५० भन्दा बढी व्यक्ति, कम्पनी र तेल ट्यांकरहरू समावेश छन्।  

ती सबैले इरानलाई अर्बौं डलर बराबरको अवैध आम्दानी गर्न, प्रतिबन्धहरू छल्न तथा क्षेत्रीय प्रभाव विस्तार गर्न सहयोग गरेको आरोप लगाइएको छ।

अमेरिकी प्रशासनका अनुसार इरानले आफ्नो अवैध बैंकिङ तथा वित्तीय संरचना प्रयोग गरी विभिन्न देशमा रहेका फ्रन्ट कम्पनीमार्फत पैसा स्थानान्तरण गर्ने गरेको छ।  

संयुक्त अरब इमिरेट्स, टर्की, हङकङ र चीनमा सञ्चालनमा रहेका यस्ता कम्पनीहरूलाई पनि प्रतिबन्धको दायरामा ल्याइएको छ।

यसैबीच, अमेरिकी अर्थ मन्त्रालयले इरानको प्रमुख विदेशी मुद्रा विनिमय संस्था ‘अमिन एक्सचेन्ज’ लाई पनि प्रतिबन्ध सूचीमा राखेको छ।  

अमेरिकी अधिकारीहरूले उक्त संस्था अवैध वित्तीय कारोबार र गोप्य धन स्थानान्तरणको केन्द्रका रूपमा प्रयोग हुँदै आएको दाबी गरेका छन्।

अमेरिकी अर्थमन्त्री स्कट बेसेन्टले इरानको वित्तीय प्रणालीलाई आतंकवादी गतिविधिहरूमा रकम प्रवाह गर्ने माध्यमका रूपमा प्रयोग गरिएको आरोप लगाउँदै कडा चेतावनी दिएका छन्।  

उनका अनुसार अमेरिकाले इरानको लुकेको बैंकिङ संरचना भत्काउँदै जाँदा विश्व वित्तीय प्रणालीले पनि यस्ता दुरुपयोग रोक्न थप सतर्कता अपनाउनुपर्ने आवश्यकता छ।

नयाँ प्रतिबन्धअन्तर्गत १९ वटा तेल ढुवानी गर्ने जहाजलाई पनि सूचीमा राखिएको छ।  

ती जहाजहरूले इरानबाट कच्चा तेल, तरल पेट्रोलियम ग्यास (एलपीजी), मेथानोल र अन्य पेट्रोकेमिकल उत्पादनहरू विभिन्न देशमा ढुवानी गरेको आरोप लगाइएको छ।

अमेरिकी पक्षका अनुसार यिनै ढुवानी गतिविधिमार्फत इरानले ठूलो मात्रामा विदेशी मुद्रा आर्जन गर्दै आएको थियो, जसको प्रयोग सैन्य गतिविधि तथा अमेरिका र पश्चिमी मुलुकहरूले आतंकवादी समूहका रूपमा सूचीबद्ध गरेका संगठनहरूलाई सहयोग गर्न गरिएको दाबी गरिएको छ।

अमेरिकाले इरानले अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबन्ध छल्नका लागि छद्म जहाज सञ्जाल (शैडो फ्लीट) प्रयोग गर्दै आएको आरोप पनि लगाएको छ।

विदेशी झण्डा प्रयोग गरी वास्तविक पहिचान लुकाएर तेल ढुवानी गर्ने यस्ता जहाजहरू मार्फत इरानले विश्व बजारमा निरन्तर कारोबार गरिरहेको अमेरिकी दाबी छ।

राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प नेतृत्वको प्रशासनले पश्चिम एसियामा जारी तनावका बीच इरानमाथि आर्थिक दबाब अझ बढाउने रणनीति अपनाएको बताइएको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार नयाँ प्रतिबन्धले विश्व तेल बजारमा समेत प्रभाव पार्न सक्ने सम्भावना छ, जसले आपूर्ति शृंखला र मूल्यमा उतारचढाव ल्याउन सक्छ।

एजेन्सी