पञ्जाब नेशनल बैंकमा २४३४ करोडको घोटाला उजागर, एभरेष्ट बैंकको वित्तीय स्वास्थ्यमा केही प्रभाव पर्छ ?

काठमाण्डौ । नेपालको एभरेष्ट बैंक लिमिटेडको प्रमुख विदेशी साझेदार तथा करिब २० प्रतिशत शेयरधनी भारतको पञ्जाब नेशनल बैंक (पीएनबी) मा २४३४ करोड रुपैयाँभन्दा बढीको पुरानो ऋण धोखाधड़ी उजागर भएको छ। 

यो घटनाले नेपालमा एभरेष्ट बैंकका ग्राहक र लगानीकर्ताहरूमा चिन्ता बढाएको छ, तर बैंकिङ विशेषज्ञहरूका अनुसार एभरेष्ट बैंकको वित्तीय स्वास्थ्यमा यसको प्रत्यक्ष प्रभाव पर्ने सम्भावना न्यून छ।

यो धोखाधड़ी SREI समूहका दुई कम्पनीहरू: SREI इक्विपमेन्ट फाइनान्स लिमिटेड (SEFL) र SREI इन्फ्रास्ट्रक्चर फाइनान्स लिमिटेड (SIFL) का पूर्व प्रमोटरहरूसँग जोडिएको छ। पीएनबीको नियामक फाइलिङअनुसार, SEFL को खातामा १२४०.९४ करोड र SIFL को खातामा ११९३.०६ करोड रुपैयाँको धोखाधड़ी भएको पाइएको हो। यो जानकारी २६ डिसेम्बर २०२५ मा भारतीय स्टक एक्सचेन्जहरूलाई दिइएको थियो।

पीएनबीले यी खाताहरूको सम्पूर्ण बक्यौता रकमको लागि पहिल्यै १०० प्रतिशत प्रोभिजन गरेको छ, जसले गर्दा बैंकको हालको वित्तीय अवस्थामा कुनै नयाँ असर नपर्ने स्पष्ट पारेको छ। यो घटना पुरानो एनपीए (नन-परफर्मिङ एसेट) सँग सम्बन्धित भएकाले पीएनबीको नाफा वा पूँजीमा प्रभाव नपर्ने बताइएको छ। SREI कम्पनीहरू सन् २०२१ मा टाट पल्टिएपछिको प्रक्रियामा गएका थिए र पछि नेशनल एसेट रिकन्स्ट्रक्सन कम्पनी (NARCL) ले समाधान गरेको थियो।

एभरेष्ट बैंकमा पीएनबीको २० प्रतिशत लगानी र प्राविधिक सहयोग महत्वपूर्ण छ, जसले नेपालमा आधुनिक बैंकिङ सेवा विस्तारमा योगदान दिएको छ। तर यो घोटाला पीएनबीको पुरानो कर्जासँग मात्र जोडिएको र पूर्ण प्रोभिजन भइसकेकाले एभरेष्ट बैंकको अलग्गै सञ्चालन र वित्तीय स्थिति प्रभावित नहुने बैंकिङ विश्लेषकहरूको भनाइ छ। 

एभरेष्ट बैंकको पछिल्लो त्रैमासिक रिपोर्टअनुसार बैंकको नाफा वृद्धि, निक्षेप र कर्जा विस्तार सकारात्मक छ र क्यापिटल एडिक्वेसी अनुपात पनि मजबुत छ। यसले एभरेष्ट बैंकको वित्तीय स्वास्थ्य राम्रो रहेको संकेत गर्छ।

तथापि, यस्ता घटनाले विदेशी साझेदारमा निर्भर नेपाली बैंकहरूको विश्वसनीयता र नेपाल राष्ट्र बैंकको नियमनबारे बहस बढाएको छ। विशेषज्ञहरूले नेपाल राष्ट्र बैंकलाई विदेशी लगानीकर्ताको वित्तीय अवस्थाबारे थप निगरानी राख्न सुझाव दिएका छन्। पीएनबीका शेयरमा यसको प्रभाव सोमबारको भारतीय बजारमा देखिने अनुमान छ।