काठमाण्डौ । सानिमा बैंक लिमिटेडले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को चौथो त्रैमाससम्म नाफा, लाभांश क्षमता, व्यवसाय विस्तार र प्रतिफलका अधिकांश सूचकमा उल्लेख्य सुधार गरेको छ।
बैंकले सार्वजनिक गरेको अपरिष्कृत वित्तीय विवरणअनुसार खुद नाफा ३८ प्रतिशतले बढेको छ भने वितरणयोग्य नाफामा करिब ३५ प्रतिशतको वृद्धि भएको छ। कर्जा नोक्सानीसम्बन्धी इम्पेयरमेन्ट चार्ज उल्लेख्य घट्दा बैंकको सञ्चालन नाफा ४४ प्रतिशतभन्दा बढीले उक्लिएको छ।
अर्कोतर्फ, निक्षेप र कर्जा दुवै करिब समान ११ प्रतिशतले विस्तार हुँदा निष्क्रिय कर्जा अनुपात सामान्य घटेको छ। यसले बैंकले व्यवसाय विस्तारसँगै कर्जाको गुणस्तरमा पनि केही सुधार गरेको संकेत गर्छ।
वितरणयोग्य नाफा २.८३ अर्ब, प्रतिशेयर क्षमता २०.८५ रुपैयाँ
समीक्षा अवधिसम्म सानिमा बैंकको वितरणयोग्य नाफा २ अर्ब ८३ करोड १८ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षको समान अवधिमा यस्तो नाफा २ अर्ब १० करोड २९ लाख रुपैयाँ थियो।
एक वर्षमा बैंकको वितरणयोग्य नाफा ७२ करोड ८७ लाख रुपैयाँ अर्थात् ३४.६६ प्रतिशतले बढेको हो।
यससँगै बैंकको प्रतिशेयर वितरणयोग्य नाफा १५.४८ रुपैयाँबाट बढेर २०.८५ रुपैयाँ पुगेको छ। प्रतिशेयर लाभांश क्षमतामा ५.३७ रुपैयाँ अर्थात् करिब ३४.७ प्रतिशतको सुधार देखिएको हो।
यो रकम बैंकले अनिवार्य रूपमा त्यति नै लाभांश बाँड्छ भन्ने होइन। नियामकीय स्वीकृति, सञ्चालक समितिको प्रस्ताव, पुँजीकोषको अवस्था र साधारणसभाको निर्णयपछि मात्र वास्तविक लाभांश तय हुनेछ। यद्यपि वितरणयोग्य नाफामा आएको वृद्धिले सेयरधनीलाई प्रतिफल दिने बैंकको क्षमता बलियो बनेको देखाउँछ।
खुद नाफा ३.५५ अर्ब, वृद्धि ३८ प्रतिशत
सानिमा बैंकले गत आर्थिक वर्षमा ३ अर्ब ५५ करोड रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको छ। अघिल्लो वर्ष बैंकको खुद नाफा २ अर्ब ५७ करोड २५ लाख रुपैयाँ थियो।
यस आधारमा बैंकको खुद नाफा एक वर्षमै ९७ करोड ७७ लाख रुपैयाँ अर्थात् ३८.०१ प्रतिशतले बढेको छ।
बैंकको सञ्चालन नाफा अझ तीव्र गतिमा बढेको छ। अघिल्लो वर्ष ३ अर्ब ५७ करोड ५९ लाख रुपैयाँ रहेको सञ्चालन नाफा समीक्षा अवधिमा ५ अर्ब १६ करोड ५२ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। यो १ अर्ब ५८ करोड ९३ लाख रुपैयाँ अर्थात् ४४.४४ प्रतिशतको वृद्धि हो।
खुद नाफाभन्दा सञ्चालन नाफाको वृद्धिदर उच्च रहनुले बैंकको मूल व्यावसायिक कार्यसम्पादनमा सुधार आएको संकेत गर्छ।
ब्याज आम्दानीको वृद्धिभन्दा इम्पेयरमेन्टमा आएको गिरावट प्रभावशाली
सानिमा बैंकको खुद ब्याज आम्दानी १० प्रतिशतले बढेर ६ अर्ब ९९ करोड १६ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। अघिल्लो वर्ष यस्तो आम्दानी ६ अर्ब ३५ करोड ६० लाख रुपैयाँ थियो।
अर्थात् बैंकले एक वर्षमा खुद ब्याज आम्दानी ६३ करोड ५६ लाख रुपैयाँले बढाएको छ। खुद शुल्क तथा कमिसन आम्दानी पनि १ अर्ब १९ करोड ५३ लाख रुपैयाँबाट बढेर १ अर्ब ३२ करोड ८१ लाख रुपैयाँ पुगेको छ।
बैंकको कुल सञ्चालन आम्दानी ८ अर्ब ६० करोड २५ लाख रुपैयाँबाट १३.१३ प्रतिशतले बढेर ९ अर्ब ७३ करोड २३ लाख रुपैयाँ पुगेको छ।
तर नाफामा आएको तीव्र उछाललाई ब्याज आम्दानीको वृद्धिले मात्र व्याख्या गर्दैन। यसको प्रमुख आधार कर्जा तथा अन्य नोक्सानीबापतको इम्पेयरमेन्ट चार्जमा आएको ठूलो गिरावट हो।
अघिल्लो वर्ष १ अर्ब ८८ करोड ९१ लाख रुपैयाँ रहेको इम्पेयरमेन्ट चार्ज समीक्षा अवधिमा १ अर्ब ७ करोड ७८ लाख रुपैयाँमा झरेको छ। यस्तो खर्च ८१ करोड १३ लाख रुपैयाँ अर्थात् ४२.९५ प्रतिशतले घटेको हो।
चौथो त्रैमासमा मात्रै बैंकले करिब २८ करोड १० लाख रुपैयाँ इम्पेयरमेन्ट रिभर्सल गरेको देखिन्छ। अघिल्लो वर्षको चौथो त्रैमासमा भने ८ करोड ४८ लाख रुपैयाँ इम्पेयरमेन्ट खर्च थियो। यसले अन्तिम त्रैमासको नाफामा उल्लेख्य सहयोग पुर्याएको छ।
यसकारण सानिमाको नाफा वृद्धिमा व्यवसाय विस्तारसँगै घटेको कर्जा जोखिम खर्च र अन्तिम त्रैमासको रिभर्सल निर्णायक देखिन्छ।
ईपीएस २५.७५ रुपैयाँ, आरओई र आरओएमा सुधार
नाफा बढेसँगै बैंकको प्रतिशेयर आम्दानी अर्थात् ईपीएस १८.९४ रुपैयाँबाट बढेर २५.७५ रुपैयाँ पुगेको छ। ईपीएसमा ६.८१ रुपैयाँ अर्थात् करिब ३६ प्रतिशतको सुधार भएको हो।
इक्विटीमाथिको प्रतिफल अर्थात् आरओई ११.७० प्रतिशतबाट बढेर १४.३९ प्रतिशत पुगेको छ। यसले सेयरधनीको पुँजी प्रयोग गरेर नाफा कमाउने बैंकको क्षमता २.६९ प्रतिशत बिन्दुले सुधारिएको देखाउँछ।
सम्पत्तिमाथिको प्रतिफल अर्थात् आरओए पनि १.०३ प्रतिशतबाट बढेर १.२८ प्रतिशत पुगेको छ। बैंकिङ क्षेत्रमा आरओएमा ०.२५ प्रतिशत बिन्दुको वृद्धि अर्थपूर्ण मानिन्छ, किनकि यसले कुल सम्पत्तिको तुलनामा नाफा उत्पादन क्षमता बढेको देखाउँछ।
निक्षेप २ खर्ब ४९ अर्ब, कर्जा १ खर्ब ९६ अर्ब नजिक
समीक्षा अवधिसम्म सानिमा बैंकले २ खर्ब ४९ अर्ब १८ करोड रुपैयाँ निक्षेप संकलन गरेको छ। अघिल्लो वर्ष निक्षेप २ खर्ब २३ अर्ब ९५ करोड रुपैयाँ थियो।
एक वर्षमा बैंकको निक्षेप २५ अर्ब २२ करोड रुपैयाँ अर्थात् ११.२६ प्रतिशतले बढेको छ।
ग्राहकमा प्रवाहित कर्जा तथा सापटी पनि १ खर्ब ७६ अर्ब ४४ करोड रुपैयाँबाट बढेर १ खर्ब ९५ अर्ब ८८ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। कर्जा विस्तार १९ अर्ब ४४ करोड रुपैयाँ अर्थात् ११.०२ प्रतिशत रहेको छ।
निक्षेप र कर्जाको वृद्धिदर लगभग समान रहनुले बैंकले स्रोत संकलन र कर्जा विस्तारबीच सन्तुलन कायम गरेको देखाउँछ। बैंकको कर्जा–निक्षेप अनुपात ८०.७७ प्रतिशत छ, जुन अघिल्लो वर्षको ८१.०३ प्रतिशतभन्दा सामान्य कम हो।
एनपीएल घट्यो, प्रोभिजन कभरेज बलियो
बैंकको कुल निष्क्रिय कर्जा अनुपात अघिल्लो वर्षको ३.०१ प्रतिशतबाट घटेर २.८७ प्रतिशतमा सीमित भएको छ। एक वर्षमा एनपीएल ०.१४ प्रतिशत बिन्दुले सुधारिएको हो।
कर्जा करिब ११ प्रतिशतले विस्तार हुँदा पनि एनपीएल अनुपात घट्नु सकारात्मक संकेत हो। यद्यपि २.८७ प्रतिशतको एनपीएल अझै सूक्ष्म निगरानी आवश्यक पर्ने स्तरमै छ।
नेट निष्क्रिय कर्जा अनुपात भने अघिल्लो वर्षकै १.२० प्रतिशतबाट सामान्य बढेर १.२२ प्रतिशत पुगेको छ। कुल एनपीएल घटे पनि नेट एनपीएलमा देखिएको सामान्य वृद्धिले खराब कर्जाको वास्तविक जोखिम पूर्णतः हटिसकेको भने देखाउँदैन।
बैंकको कुल कर्जा नोक्सानी व्यवस्था र निष्क्रिय कर्जाबीचको अनुपात १२१.८० प्रतिशतबाट बढेर १३२.८६ प्रतिशत पुगेको छ। अर्थात् निष्क्रिय कर्जाको तुलनामा बैंकसँग रहेको प्रोभिजन कभरेज थप बलियो बनेको छ।
नाफाको गुणस्तर कस्तो ?
सानिमा बैंकको वित्तीय विवरणमा तीनवटा सकारात्मक पक्ष स्पष्ट देखिन्छन्- व्यवसायको दोहोरो अंकको विस्तार, निष्क्रिय कर्जामा सामान्य सुधार र इम्पेयरमेन्ट चार्जमा उल्लेख्य गिरावट।
खुद ब्याज आम्दानी १० प्रतिशतले मात्र बढ्दा खुद नाफा ३८ प्रतिशतले बढ्नुले नाफाको ठूलो हिस्सा घटेको कर्जा जोखिम खर्चबाट आएको देखाउँछ। यस्तो सुधार सकारात्मक भए पनि आगामी वर्ष यही स्तरको नाफा वृद्धिलाई निरन्तरता दिन बैंकले ब्याज आम्दानी, शुल्क आम्दानी र गुणस्तरीय कर्जा विस्तारमा थप बल दिनुपर्नेछ।
अन्तिम त्रैमासमा भएको इम्पेयरमेन्ट रिभर्सलले पनि वार्षिक नाफालाई माथि धकेलेको छ। त्यसैले आगामी अवधिमा कर्जा असुली, पुनर्संरचित कर्जाको अवस्था र नयाँ खराब कर्जाको सिर्जना कस्तो हुन्छ भन्ने विषय महत्त्वपूर्ण रहनेछ।
समग्रमा, सानिमा बैंकले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा नाफा मात्र बढाएको छैन-वितरणयोग्य नाफा, ईपीएस, आरओई, आरओए र प्रोभिजन कभरेजमा पनि सुधार गरेको छ। निक्षेप र कर्जाको सन्तुलित विस्तार तथा एनपीएलमा आएको सामान्य गिरावटले वित्तीय स्वास्थ्य बलियो बन्दै गएको देखाउँछ।
तर यो अपरिष्कृत वित्तीय विवरण भएकाले अन्तिम लेखापरीक्षणपछि केही सूचक परिवर्तन हुन सक्छन्। बैंकको आगामी चुनौती भने नाफामा आएको यो छलाङलाई अस्थायी इम्पेयरमेन्ट रिभर्सलमा सीमित नराखी दिगो सञ्चालन आम्दानी र गुणस्तरीय कर्जा वृद्धिमा रूपान्तरण गर्नु हुनेछ।

