युद्ध अन्त्यका लागि वार्ता जारी रहेका बेला इरानमाथि अमेरिकाको नयाँ आक्रमण

काठमाण्डौ । अमेरिकाले सोमबार दक्षिणी इरानमा डिफेन्सिभ कारबाही अन्तर्गत विभिन्न सैन्य लक्ष्यहरूमा हवाई आक्रमण गरेको जनाएको छ। अमेरिकी सेनाका अनुसार समुद्री क्षेत्रमा बारुदी सुरुङ बिछ्याउन खोजिरहेका डुंगा तथा मिसाइल प्रक्षेपण स्थलहरूलाई निशाना बनाइएको हो।

यसैबीच, इरानका शीर्ष वार्ताकार र विदेशमन्त्री कतारका प्रधानमन्त्रीसँग सम्भावित अमेरिका–इरान सम्झौताबारे छलफल गर्न दोहामा पुगेका छन्। तीन महिनादेखि जारी द्वन्द्व अन्त्य गर्ने उद्देश्यले वार्ता भए पनि दुवै पक्षले तत्काल कुनै ठोस सफलता नजिक नरहेको संकेत दिएका छन्।

अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले भारतको नयाँ दिल्लीमा सञ्चारकर्मीसँग कुरा गर्दै कूटनीतिक प्रयासलाई पूर्ण अवसर दिइने बताएका छन्। उनले हर्मुज जलमार्ग खुलाउने, आणविक कार्यक्रमबारे समयसीमित वार्ता गर्ने तथा क्षेत्रीय तनाव कम गर्ने विषयमा ‘गम्भीर प्रस्ताव’ छलफलमा रहेको उल्लेख गरे।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सामाजिक सञ्जाल ट्रुथ सोसलमार्फत इरानसँगको वार्ता सकारात्मक दिशामा अघि बढिरहेको दाबी गरेका छन्। तर उनले सम्झौता विफल भए थप आक्रमण हुन सक्ने चेतावनी पनि दिएका छन्।

अमेरिकी सेन्ट्रल कमाण्डका अनुसार पछिल्ला हवाई कारबाही अमेरिकी सैनिकमाथि हुन सक्ने खतरालाई रोक्न गरिएको हो। अमेरिकी पक्षले संयमता अपनाउँदै आत्मरक्षात्मक कदम जारी राखिएको जनाएको छ।

उता, इरानले नयाँ हवाई प्रतिरक्षा प्रणाली प्रयोग गरी एउटा शत्रुतापूर्ण स्टेल्थ ड्रोन खसालेको दाबी गरेको छ। इरानी सञ्चारमाध्यमका अनुसार यो कदमले खाडी क्षेत्रमा अब स्टेल्थ ड्रोन सहज रूपमा प्रवेश गर्न नसक्ने सन्देश दिएको बताइएको छ।

क्षेत्रीय तनावबीच इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्हुले लेबनानस्थित इरान समर्थित समूह हेजबुल्लाहमाथि आक्रमण तीव्र पारिने बताएका छन्। त्यसलगत्तै इजरायली सेनाले लेबनानको बेका उपत्यका लगायत क्षेत्रमा हेजबुल्लाह पूर्वाधार लक्षित कारबाही सुरु गरेको जनाएको छ।

दोहामा भइरहेको वार्तामा विशेषगरी हर्मुज जलमार्गको व्यवस्थापन र इरानसँग रहेको उच्च संवर्धित युरेनियमको भण्डारणबारे छलफल केन्द्रित रहेको बताइएको छ। साथै, अन्तिम सम्झौताको भागका रूपमा रोक्का गरिएका इरानी सम्पत्ति फुकुवाको विषय पनि उठाइएको छ।

हर्मुज जलमार्ग विश्व ऊर्जा आपूर्तिको अत्यन्त संवेदनशील मार्ग मानिन्छ, जहाँबाट विश्वको करिब पाँचौं हिस्सा तेल तथा एलएनजी ढुवानी हुने गर्दछ। युद्ध सुरु भएयता जहाज आवागमनमा उल्लेख्य कमी आएको छ, जसले अन्तर्राष्ट्रिय तेल बजारमा अस्थिरता सिर्जना गरेको छ। सोमबार भने सम्भावित सम्झौताप्रतिको आशाका कारण तेलको मूल्य दुई सातायताकै न्यून स्तरमा झरेको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।