काठमाण्डौ । अमेरिकी र इजरायली आक्रमणपछि उत्पन्न इरान संकटका कारण विश्व ऊर्जा बजारमा आएको उथलपुथलबीच रूसको तेलसम्बन्धी मुख्य कर आम्दानी अप्रिल महिनामा उल्लेखनीय रूपमा बढ्ने अनुमान गरिएको छ। रोयटर्सको गणनाअनुसार रूसले तेल उत्पादनमा लगाइने खनिज उत्खनन करबाट प्राप्त गर्ने राजस्व मार्चको ३२७ अर्ब रूबलबाट बढेर अप्रिलमा करिब ७०० अर्ब रूबल (करिब ९ अर्ब अमेरिकी डलर) पुग्ने देखिएको छ।
यो वृद्धिले गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा करिब १० प्रतिशत वृद्धि जनाउँछ। सन् २०२४ देखि कच्चा तेल निर्यातमा लाग्ने शुल्क हटाइएपछि रूसका लागि यही कर प्रमुख आम्दानी स्रोत बनेको छ।
अमेरिका र इजरायलले फेब्रुअरी अन्त्यतिर इरानमाथि हवाई आक्रमण गरेपछि इरानले विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल तथा एलएनजी आपूर्ति हुने स्ट्रेट अफ हर्मुज मार्ग प्रभावकारी रूपमा बन्द गरेको छ। यसले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य तीव्र रूपमा बढाउँदै ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य प्रति ब्यारेल १०० डलरभन्दा माथि पुगेको छ।
रूसको कर निर्धारणमा प्रयोग हुने ‘उराल्स’ कच्चा तेलको औसत मूल्य मार्चमा प्रति ब्यारेल ७७ डलर पुगेको छ, जुन फेब्रुअरीको ४४।५९ डलरको तुलनामा ७३ प्रतिशतले बढी हो। यो मूल्य चालु वर्षको बजेटमा अनुमान गरिएको ५९ डलरभन्दा पनि माथि रहेको छ।
क्रेमलिनले विश्वव्यापी ऊर्जा संकटका कारण विभिन्न देशबाट रूसी ऊर्जाको माग बढेको जनाएको छ। यद्यपि, यसबाट प्राप्त हुने फाइदा सीमित हुन सक्ने अर्थशास्त्रीहरूले चेतावनी दिएका छन्।
सन् २०२६ को पहिलो तीन महिनामा रूसले ४.५८ ट्रिलियन रूबल (जीडीपीको १.९ प्रतिशत) बराबरको बजेट घाटा व्यहोरिसकेको छ। साथै, युक्रेनद्वारा रूसी ऊर्जा पूर्वाधारमा भइरहेका आक्रमणहरूले उत्पादन क्षमतामा असर पार्ने र आम्दानी घटाउने जोखिम पनि कायमै छ।
इरान संकटका कारण तेलको मूल्य वृद्धि हुँदा रूसलाई छोटो अवधिमा ठूलो आर्थिक फाइदा हुने देखिए पनि यसको दीर्घकालीन प्रभाव भने अनिश्चित छ। संकटको अवधि र विश्व ऊर्जा आपूर्ति अवस्थाले भविष्यको आम्दानी निर्धारण गर्नेछ।

