अमेरिकी शुल्कविरुद्ध चीनको कडा जवाफ: ८४% थप शुल्क र अमेरिकी कम्पनीहरूमाथि प्रतिबन्ध, डब्ल्यूटीओमा मुद्दा

काठमाण्डौ । अमेरिकाले चिनियाँ सामानमा १०४ प्रतिशत शुल्क लगाएपछि चीनले बुधबार एकैदिनमा थुप्रै जवाफी कदमहरू चालेको छ। यसमा अमेरिकाबाट आयात हुने सामानमा थप शुल्क ८४ प्रतिशतसम्म पुर्‍याउने, १२ अमेरिकी संस्थालाई निर्यात नियन्त्रण सूचीमा राख्ने र ६ अमेरिकी कम्पनीलाई अविश्वसनीय संस्था सूचीमा समावेश गर्ने निर्णय समावेश छ। साथै, चीनले अमेरिकी शुल्कविरुद्ध विश्व व्यापार संगठन (डब्ल्यूटीओ) मा मुद्दा दायर गरेको छ।

चीनको राज्य परिषद्को भन्सार शुल्क आयोगले बुधबार घोषणा गरेको छ कि बिहीबार दिउँसो १२:०१ बजेदेखि अमेरिकी सामानमा थप ८४ प्रतिशत शुल्क लागू हुनेछ। यो कदम अमेरिकाले चिनियाँ आयातमा "प्रतिशोधी शुल्क" ३४ प्रतिशतबाट ८४ प्रतिशतसम्म बढाउने निर्णय गरेको जवाफमा आएको हो। आयोगले यो कदमलाई "गलत बाटोमा अझै अगाडि बढ्ने" र "चीनको वैधानिक अधिकार र हितमा गम्भीर आघात पुर्‍याउने" कदम भन्दै आलोचना गरेको छ, सिन्ह्वाको रिपोर्टमा उल्लेख छ । 

चीनको संस्कृति र पर्यटन मन्त्रालयले बुधबार अमेरिका यात्रा गर्ने चिनियाँ पर्यटकहरूका लागि जोखिम चेतावनी जारी गरेको छ। मन्त्रालयले चीन-अमेरिका आर्थिक र व्यापारिक सम्बन्धमा आएको खराबी र अमेरिकाको आन्तरिक सुरक्षा अवस्थालाई कारण देखाउँदै यात्रुहरूलाई जोखिमको मूल्यांकन गरी सावधानी अपनाउन आग्रह गरेको छ। त्यस्तै, शिक्षा मन्त्रालयले २०२५ को पहिलो विदेश अध्ययन चेतावनी जारी गर्दै अमेरिकाको ओहायो राज्यमा हालै पारित उच्च शिक्षा विधेयकले चीनसँग सम्बन्धित नकारात्मक प्रावधानहरू राखेको र दुई देशका विश्वविद्यालयहरूबीच शैक्षिक आदानप्रदानमा प्रतिबन्ध लगाएको उल्लेख गरेको छ। मन्त्रालयले विद्यार्थीहरूलाई सुरक्षा जोखिमको मूल्यांकन गर्न सुझाव दिएको छ।

कडा प्रतिक्रिया

चीनको यो तत्काल र बहुआयामिक जवाफले अमेरिकी व्यापार संरक्षणवाद र एकपक्षीयताविरुद्ध उसको दृढ अडानलाई झल्काउँछ। अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार र अर्थशास्त्र विश्वविद्यालयका प्राध्यापक कुई फानले ग्लोबल टाइम्ससँग भने, "चिनियाँ जनता कहिल्यै दबाब र धम्कीबाट डराउँदैनन्। हामी सुधार र उच्चस्तरीय खुलापनमा प्रतिबद्ध छौं र सबै देशहरूसँग समावेशी र पारस्परिक लाभकारी आर्थिक विश्वव्यापीकरणका लागि सहकार्य गर्न तयार छौं।"

बुधबारै चीनले "चीन-अमेरिका आर्थिक र व्यापार सम्बन्धसम्बन्धी चीनको अडान" नामक श्वेतपत्र जारी गरेको छ। यो दस्तावेजले दुई ठूला अर्थतन्त्रबीचको सम्बन्ध पारस्परिक लाभकारी र जित-जित प्रकृतिको भएको उल्लेख गर्दै सहकार्यले दुवैलाई फाइदा र टकरावले हानि पुर्‍याउने बताएको छ। श्वेतपत्रले चीनले पहिलो चरणको आर्थिक र व्यापार सम्झौता इमानदारीपूर्वक पालना गरेको तर अमेरिकाले आफ्नो दायित्व पूरा गर्न नसकेको दाबी गरेको छ।

चीनको लचकता र शक्ति

चिनियाँ विज्ञहरूले अमेरिकी शुल्कविरुद्ध लिएका २० भन्दा बढी कदमहरू उचित र न्यायसंगत भएको बताएका छन्। चिनियाँ अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार र आर्थिक सहयोग प्रतिष्ठानका वरिष्ठ अनुसन्धानकर्ता झोउ मीले ग्लोबल टाइम्ससँग भने, "अमेरिकी शुल्कले आपूर्ति शृंखलामा कठिनाइ र प्रमुख क्षेत्रमा अस्थिरता निम्त्याइरहेको छ। अमेरिकामा अण्डाजस्ता दैनिक वस्तुको अभाव र उपभोक्ताहरूले सामान जम्मा गर्न थालेको देखिन्छ।" उनले अमेरिकी जनता र कम्पनीहरूले यो व्यापार युद्धको मूल्य चुकाउन थालिसकेको र मुद्रास्फीति र मन्दीको डर बढेको बताए।

विज्ञहरूले अमेरिकी शुल्क दुरुपयोगले विश्वलाई अनिश्चिततातर्फ धकेले पनि चीन यो व्यापार युद्धको सामना गर्न सक्षम रहेको विश्वास व्यक्त गरेका छन्। ग्लोबल टाइम्ससँग कुरा गर्ने विज्ञहरूले चिनियाँ अर्थतन्त्रले यो चुनौती सामना गर्न तयार रहेको र उसको उत्पादन आधार लचिलो रहेको बताएका छन्।

ग्लोबलाइजेसन थिंक ट्यांकका संस्थापक वाङ हुईयाओले यो विश्वव्यापी व्यापार संकटलाई चीनले बहुपक्षीय व्यापार प्रणालीको संरक्षक र क्षेत्रीय आर्थिक एकीकरणको अवसरको रूपमा प्रयोग गर्न सक्ने बताए।

अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिक्रिया

अमेरिकी शुल्कको विश्वव्यापी आलोचना बढिरहेको छ। युरोपेली संघले बुधबार अमेरिकी स्टिल र एलुमिनियममा लगाइएको शुल्कको जवाफमा पहिलो प्रतिशोधी कदम स्वीकृत गरेको छ। अमेरिकाभित्रै पनि यसको विरोध छ। प्यू रिसर्च सेन्टरको मंगलबारको सर्वेक्षणअनुसार ५२ प्रतिशत अमेरिकीले चिनियाँ शुल्क अमेरिकाका लागि हानिकारक हुने ठानेका छन्। रायटर्स/इप्सोसको अर्को सर्वेक्षणले ७३ प्रतिशत अमेरिकीले शुल्कका कारण मूल्यवृद्धि हुने अपेक्षा गरेको देखाएको छ।

चीनको परराष्ट्र मन्त्रालयका प्रवक्ता लिन जियानले बुधबार भने, "हामी चिनियाँ जनताको वैधानिक विकास अधिकार कसैले खोस्न दिँदैनौं। हाम्रो सार्वभौमिकता, सुरक्षा र विकास हितमा आघात पुर्‍याउने कुनै पनि प्रयास सहन गर्दैनौं। हामी आफ्नो अधिकार र हितको रक्षा गर्न कडा कदम चाल्नेछौं।"

-Agencies