ट्रम्पको ट्यारिफले विश्व अर्थतन्त्र हल्लायो कि बचायो ? आईएमएफको चकित पार्ने रिपोर्ट

काठमाण्डौ । अमेरिका का पूर्वराष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प ले भारतसहित विश्वका धेरै देशहरूमा लगाएको उच्च ट्यारिफ (शुल्क) नीतिले विश्व अर्थतन्त्रमा अहिले सम्म अपेक्षाकृत कम असर पारेको अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (IMF) ले जनाएको छ। तर संस्थाले चेतावनी दिएको छ कि अहिले नै “आर्थिक प्रभाव समाप्त भयो” भन्ने निष्कर्ष निकाल्नु हतार हुनेछ।

आईएमएफले मंगलबार सार्वजनिक गरेको आफ्नो ताजा वर्ल्ड इकोनोमिक आउटलुक रिपोर्ट मा विश्व आर्थिक वृद्धिदरका अनुमानमा सानो सुधार गरेको छ। रिपोर्टका अनुसार, अमेरिकी ट्यारिफहरू पहिले अनुमान गरिएजस्तो अत्यधिक स्तरमा बढेका छैनन्।

आईएमएफका अनुसार, पछिल्ला व्यापारिक समझदारी र सम्झौताहरूका कारण धेरै देशहरूका लागि अमेरिकी ट्यारिफ दर अप्रिलमा देखिएको उच्च स्तरबाट घट्दै अहिले १० देखि २० प्रतिशतबीच पुगेको छ। संस्थाले सन् २०२५ मा विश्व अर्थतन्त्र ३.२ प्रतिशतले वृद्धि गर्ने अनुमान गरेको छ, जुन जुलाईको अनुमान ३ प्रतिशतभन्दा अलि बढी हो। तर यो दर महामारीअघि रहेको औसत वृद्धि ३.७ प्रतिशतभन्दा अझै कम रहेको उल्लेख गरिएको छ।

अमेरिकी अर्थतन्त्रको अवस्था

आईएमएफले अमेरिकाको अर्थतन्त्र सन् २०२५ मा २ प्रतिशत र २०२६ मा २.१ प्रतिशत दरले बढ्ने अनुमान गरेको छ। यो पनि जुलाईको अनुमानभन्दा केही माथि हो।

संस्थाका प्रमुख अर्थशास्त्री पियरे-ओलिभियर गौरिनचास का अनुसार, अमेरिकाले पछिल्ला महिनामा विभिन्न देशहरूसँग नयाँ व्यापारिक सम्झौता गर्दै कयौं वस्तुमा छुट र सुविधा प्रदान गरेको छ। उनले भने,“अमेरिकी सामानहरूमा उच्च ट्यारिफको प्रतिकारका रूपमा अधिकांश देशहरूले तत्काल प्रत्युत्तरस्वरूप शुल्क वृद्धि गरेका छैनन्। कम्पनीहरूले पनि ट्यारिफ बढ्नु अघि नै आयात बढाएर र आपूर्ति श्रृंखलालाई पुनः व्यवस्थापन (री-रुट) गरेर आफूलाई अनुकूल बनाएका छन्।”

तर गौरिनचासले चेतावनी दिँदै भने-“व्यापारिक तनाव अझै बढ्दो क्रममा छ, र यी समझदारीहरू दीर्घकालीन रूपमा कायम रहन्छन् भन्ने कुनै ग्यारेन्टी छैन।” उनका अनुसार, अमेरिकी आयातकर्ताहरूले अझै पनि उच्च ट्यारिफको लागत अन्ततः उपभोक्तामाथि थोपर्न सक्ने सम्भावना छ।

आईएमएफले भनेको छ, विगतका अनुभवहरूका आधारमा यस्तो नीति परिवर्तनको पूर्ण आर्थिक प्रभाव बुझ्न लामो समय लाग्न सक्छ। हालका दिनमा अमेरिका र चीनबीच व्यापारिक तनाव पुनः तीव्र भएको छ।

ट्रम्पले हालै चीनका ‘रेयर अर्थ एलिमेन्ट्स’ निर्यात नियन्त्रण सम्बन्धी विवादका कारण चीनमाथि १०० प्रतिशतसम्म ट्यारिफ लगाउने धम्की दिएका छन्, जसले विश्व बजारमा नयाँ आर्थिक अस्थिरता थप्ने चिन्ता बढाएको छ।

समग्रमा, आईएमएफको निष्कर्ष अनुसार, ट्रम्पका ट्यारिफहरूले तत्कालिक रूपमा विश्व अर्थतन्त्रमा ठुलो झट्का नदिए पनि दीर्घकालमा त्यसले अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार र मूल्यवृद्धिमा असर पार्ने खतरा कायम छ।